Fundacja rodzinna wzbudza coraz większe zainteresowanie wśród przedsiębiorców i inwestorów. Ze względu na liczbę pytań przygotowaliśmy dwuczęściowy materiał poświęcony temu rozwiązaniu.
W tej pierwszej części omawiamy zasady działania fundacji rodzinnej, jej cele oraz najważniejsze korzyści. W kolejnym artykule rozszerzymy temat o kwestie podatkowe – CIT, PIT, VAT oraz zagadnienia sukcesyjne.
Fundacja rodzinna stała się jednym z narzędzi do ochrony majątku i planowania sukcesji w polskich realiach podatkowych. Umożliwia oddzielenie majątku prywatnego od ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, stabilne gromadzenie i pomnażanie kapitału oraz zapewnia, że dorobek życia pozostanie w rodzinie bez konieczności angażowania skomplikowanych struktur zagranicznych. Jednocześnie pozwala korzystać z preferencyjnego opodatkowania, często całkowicie eliminując PIT po stronie najbliższych beneficjentów, znacząco redukując potencjalne obciążenia podatkowe przy sukcesji. Dla przedsiębiorców, inwestorów i właścicieli nieruchomości jest to narzędzie, które zapewnia bezpieczeństwo, ciągłość i przejrzystość funkcjonowania rodzinnego majątku.
Dozwolone aktywności fundacji rodzinnej według ustawy o fundacjach rodzinnych (u.f.r.)
• Zbywanie mienia (nie kupionego w celu odsprzedaży).
• Najem/dzierżawa/udostępnianie.
• Udziały/akcje/fundusze.
• Papiery wartościowe i pochodne.
• Pożyczki dla spółek zależnych/spółek osobowych/beneficjentów.
• Waluty obce wyłącznie na płatności.
• Produkcja nieprzemysłowa i gospodarka leśna.
Fundacja rodzinna: posiadanie firmy operacyjnej bez prowadzenia działalności
• Fundacja może posiadać 100% udziałów/akcji w spółkach operacyjnych (np. sp. z o.o., SA), ale nie może sama prowadzić działalności operacyjnej poza art. 5 u.f.r.
• Klasyczny model to:
Fundacja → Spółka operacyjna → Zysk → Dywidenda do fundacji
Fundacja rodzinna: trwałość majątku i brak ryzyka sporów spadkowych
Jedna z największych przewag nad testamentem, zapisem windykacyjnym i spółkami:
• brak ryzyka sporów spadkowych,
• brak rozdrobnienia udziałów,
• pełna ciągłość decyzji i majątku przez dziesięciolecia,
• brak ryzyka „rozwodnienia” majątku przy kolejnych pokoleniach.
To idealny mechanizm sukcesji, znacznie stabilniejszy niż tradycyjne dziedziczenie.
Statut fundacji rodzinnej – „konstytucja” majątku rodzinnego
Można w nim ustalić m.in.:
• sposób powoływania i odwoływania zarządu,
• zasady wypłaty świadczeń,
• ograniczenia wydatków,
• mechanizmy kontroli,
• kryteria bycia beneficjentem,
• zasady włączenia nowych pokoleń,
• „hamulce bezpieczeństwa” na wypadek konfliktów rodzinnych.
Dobrze napisany statut eliminuje 90% ryzyk.
Fundacja może działać jak superholding inwestycyjny – inwestycje i reinwestycje
W ramach art. 5 u.f.r. fundacja może:
• nabywać udziały/akcje w wielu spółkach,
• obracać obligacjami, papierami wartościowymi, funduszami, ETF-ami,
• udzielać pożyczek spółkom zależnym i beneficjentom,
• reinwestować dochody bez obciążeń podatkiem PIT/CIT aż do momentu wypłat do beneficjentów.
To sprawia, że staje się bardzo efektywnym wehikułem inwestycyjnym.
Ochrona majątku w fundacji rodzinnej – praktyczna nieegzekwowalność przez wierzycieli
Po wniesieniu majątku:
• majątek staje się własnością fundacji (osoba prawna),
• wierzyciele fundatora nie mogą zająć majątku fundacji,
• beneficjenci również nie mogą przenieść swoich „praw” na wierzycieli — ich uprawnienia nie są zbywalne.
Wyjątki są bardzo ograniczone (np. skarga pauliańska przy działaniu na szkodę wierzycieli, ale w praktyce trudna i czasowo ograniczona).
Anonimowość beneficjentów w fundacji rodzinnej – ochrona prywatności
W odróżnieniu od spółek:
• dane beneficjentów nie są jawne,
• nie pojawiają się w KRS ani w CRBR,
• publicznie widoczne jest wyłącznie to, co w KRS: nazwa, zarząd, fundator, statut (bez załączników z listą beneficjentów).
Fundacja rodzinna nie wymaga prowadzenia pełnej działalności gospodarczej
Może istnieć jako:
• pasywny właściciel majątku,
• pasywna „skarbówka rodzinna”,
• administrator majątku inwestycyjnego,
• właściciel nieruchomości wynajmowanych spółkom lub podmiotom trzecim.
Może też zarabiać wyłącznie poprzez dywidendy.
W razie dodatkowych pytań, bo temat jest niezwykle ciekawy – zespół Ulisses pozostaje do dyspozycji. Już teraz zapraszamy na drugą część związaną z kwestiami podatkowymi fundacji rodzinnej TUTAJ.
