Od 8 lipca 2026 roku obowiązują nowe przepisy rozszerzające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli umów cywilnoprawnych.
Zmiany dotyczą przede wszystkim sytuacji, w których umowa B2B lub umowa zlecenia może w praktyce przypominać stosunek pracy. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność dokładniejszego przyjrzenia się nie tylko treści zawieranych umów, ale również temu, jak współpraca wygląda na co dzień.
Czy nowe przepisy oznaczają koniec B2B?
Nie.
Sama współpraca B2B nadal jest legalną i powszechnie stosowaną formą współpracy. Nowe przepisy nie wprowadzają obowiązku zatrudniania wszystkich osób na umowę o pracę.
Istotne pozostaje to, czy rzeczywisty sposób wykonywania współpracy odpowiada umowie zawartej między stronami.
Jeżeli przedsiębiorca rzeczywiście prowadzi własną działalność, samodzielnie organizuje swoją pracę i ponosi ryzyko gospodarcze, samo korzystanie z modelu B2B nie oznacza automatycznie naruszenia prawa.
Co może sprawdzać PIP?
W czasie kontroli znaczenie ma nie tylko sama umowa. Inspektor może analizować również faktyczny sposób wykonywania obowiązków.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- sposób organizacji pracy,
- stopień podporządkowania drugiej stronie,
- obowiązek osobistego wykonywania pracy,
- ustalone godziny i miejsce wykonywania obowiązków,
- sposób wydawania poleceń,
- możliwość ponoszenia ryzyka gospodarczego,
- faktyczna samodzielność osoby prowadzącej działalność.
Sama nazwa umowy nie przesądza więc o jej charakterze. Najważniejszy jest rzeczywisty model współpracy.
Co zmieniło się od 8 lipca 2026 roku?
Nowe przepisy dają Państwowej Inspekcji Pracy dodatkowe narzędzia w przypadku podejrzenia, że umowa cywilnoprawna została zastosowana w miejsce umowy o pracę.
Zmiany dotyczą między innymi sposobu prowadzenia postępowań oraz możliwości szybszego reagowania w sprawach, w których występują cechy stosunku pracy.
Jednocześnie nowe regulacje przewidują większą wymianę informacji i współpracę między organami państwa. W określonych sytuacjach informacje dotyczące współpracy mogą mieć znaczenie również dla rozliczeń z ZUS i organami podatkowymi.
Dlaczego przedsiębiorcy powinni przeanalizować swoje umowy?
W przypadku zakwestionowania modelu współpracy konsekwencje mogą wykraczać poza samo prawo pracy.
W zależności od konkretnej sytuacji mogą pojawić się pytania dotyczące:
- składek ZUS,
- rozliczeń podatkowych,
- prawidłowości wystawianych faktur,
- wcześniejszych rozliczeń,
- dokumentacji związanej ze współpracą.
Nie oznacza to jednak, że każda kontrola PIP automatycznie prowadzi do zaległości podatkowych czy składkowych. Każdy przypadek powinien być analizowany indywidualnie.
Jak przygotować firmę do nowych zasad?
Warto sprawdzić, czy:
- treść umowy odpowiada rzeczywistemu sposobowi współpracy,
- wykonawca faktycznie działa jako niezależny przedsiębiorca,
- ma możliwość samodzielnego organizowania pracy,
- ponosi rzeczywiste ryzyko gospodarcze,
- nie jest w praktyce traktowany jak pracownik,
- dokumentacja i procedury wewnętrzne są spójne z zawartą umową.
Szczególnie ważne jest zestawienie samej umowy z codzienną praktyką. Nawet dobrze przygotowany kontrakt B2B nie rozwiązuje problemu, jeżeli rzeczywista współpraca wygląda zupełnie inaczej.
Nowe przepisy PIP – nie panika, ale przegląd współpracy
Zmiany obowiązujące od 8 lipca 2026 roku nie oznaczają automatycznego zakazu współpracy B2B ani konieczności zatrudniania wszystkich współpracowników na etacie.
Oznaczają jednak, że przedsiębiorcy powinni dokładniej przyjrzeć się stosowanym modelom współpracy i sprawdzić, czy formalne zapisy odpowiadają rzeczywistości.
W Ulissesie analizujemy nowe przepisy, korzystając również z doświadczeń zdobytych podczas kontroli przeprowadzanych u naszych Klientów oraz rozmów z osobami zajmującymi się stosowaniem nowych regulacji. Na tej podstawie stworzyliśmy katalog zasad, które pomagają budować model współpracy zgodny z aktualnymi wymaganiami.
Masz wątpliwości, czy Twoja działalność spełnia warunki działalności nierejestrowanej? Skontaktuj się z Biurem Rachunkowym Ulisses – pomożemy dobrać najbezpieczniejsze rozwiązanie podatkowe.
