System kaucyjny 2026 – obowiązki sklepów, awarie kaucjomatów i odpowiedzialność przedsiębiorców (Pytania do Ulissesa)

System kaucyjny w Polsce został wdrożony jako element polityki środowiskowej i gospodarki obiegu zamkniętego. Dla przedsiębiorców oznacza to nowe obowiązki organizacyjne, operacyjne i finansowe, szczególnie w zakresie obsługi opakowań zwrotnych.
Jako właściciele sklepów, ale często też jako ich klienci pytacie często o praktyczne aspekty systemu kaucyjnego.

Klienci i sklepy nadal zgłaszają wiele problemów praktycznych. Najczęściej dotyczą one awarii kaucjomatów, odmowy przyjęcia opakowań, zasad realizacji kuponów oraz konieczności oddawania niezgniecionych butelek i puszek.
Część wątpliwości wyjaśniło w tym miesiącu Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację poselską.

Awaria kaucjomatu – czy sklep musi przyjąć opakowania?

 

Klienci coraz częściej zadają pytania, czy sklep może odmówić przyjęcia puszek i butelek objętych systemem kaucyjnym, tłumacząc się awarią lub przepełnieniem urządzenia.
Odpowiedź ministerstwa:
Sklepy o powierzchni powyżej 200 m² mają ustawowy obowiązek przyjmowania opakowań i zwrotu kaucji, nawet gdy kaucjomat nie działa. Wynika to z art. 44 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
W praktyce sklep powinien zapewnić:
• ręczny odbiór opakowań,
• informację o miejscu zbiórki,
• procedurę zwrotu kaucji przy awarii urządzenia.
Jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych, np. braku prądu, personel powinien wskazać najbliższy działający punkt zbiórki.

Co z małymi sklepami (do 200 m²)?
Odpowiedź:
Małe sklepy nie mają obowiązku uczestnictwa w systemie dla puszek i plastikowych butelek, ale jeśli dobrowolnie do niego przystąpiły, zasady działania określa umowa z operatorem systemu. W praktyce powinny umożliwić także ręczny odbiór opakowań przy awarii urządzenia.

Sankcje dla sklepów

Sklep o powierzchni powyżej 200 m², który nie pobiera lub nie zwraca kaucji albo nie przyjmuje pustych opakowań, może zostać ukarany grzywną od 10 tys. zł do 500 tys. zł.
System kaucyjny w praktyce oznacza dla przedsiębiorców konieczność wdrożenia realnych procedur operacyjnych, które działają także w sytuacjach awaryjnych. Przepisy nie pozostawiają dużej elastyczności – obowiązki sklepów istnieją niezależnie od sprawności urządzeń.
W praktyce oznacza to konieczność przygotowania personelu, procedur ręcznej obsługi oraz właściwej organizacji punktu sprzedaży. Błędy w tym zakresie mogą prowadzić do odpowiedzialności finansowej oraz problemów podczas kontroli.

Jeśli prowadzisz sklep i chcesz upewnić się, że Twoje obowiązki w systemie kaucyjnym są realizowane prawidłowo, skontaktuj się z naszym biurem rachunkowym. Pomagamy przedsiębiorcom w interpretacji przepisów, wdrażaniu procedur i ograniczaniu ryzyk podatkowych oraz administracyjnych w sposób jasny i przystępny niezależnie od branży.