W praktyce podatkowej coraz częściej analizuje się przepływy finansowe w związkach nieformalnych, również w kontekście ryzyk podatkowych przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.
Związki nieformalne a fiskus – kiedy wspólne życie może zainteresować urząd skarbowy?
Coraz więcej osób żyje w związkach nieformalnych i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Problem pojawia się wtedy, gdy między partnerami dochodzi do regularnych przelewów pieniędzy.
Czy fiskus może uznać je za darowiznę?
Odpowiedź brzmi: to zależy od celu przelewu i sposobu wykorzystania środków.
Wspólne wydatki nie zawsze oznaczają darowiznę
W interpretacji indywidualnej z 2 kwietnia 2026 r. (nr 0111-KDIB1-1.4015.2.2026.2.KM) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że przelewy od narzeczonego na pokrycie wspólnych kosztów życia tj. czynszu, mediów czy zakupów spożywczych – nie podlegają podatkowi od darowizn, ponieważ nie powodują trwałego wzbogacenia partnerki. Fiskus wskazał, że środki przekazywane wyłącznie na wspólne utrzymanie „nie stanowią przysporzenia”, a więc nie mają cech darowizny.
Takie stanowisko nie jest odosobnione. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2018 r. (sygn. II FSK 887/16) podkreślił, że dla uznania świadczenia za darowiznę ważne jest realne przysporzenie majątkowe po stronie obdarowanego, a nie sam fakt przepływu pieniędzy. Oznacza to, że finansowanie wspólnych potrzeb życiowych nie zawsze będzie traktowane jak obdarowanie partnera.
Podobnie wypowiadały się wojewódzkie sądy administracyjne – jeśli środki służą wyłącznie bieżącemu utrzymaniu wspólnego gospodarstwa domowego, trudno mówić o trwałym wzbogaceniu jednej osoby kosztem drugiej. Nie oznacza to jednak pełnego bezpieczeństwa.
Kiedy przelewy w związku nieformalnym mogą wywołać skutki podatkowe?
Jeżeli środki:
• są gromadzone na prywatnym koncie partnera,
• finansują wyłącznie jego osobiste wydatki,
• lub jeden partner faktycznie utrzymuje drugiego,
fiskus może zmienić ocenę i potraktować takie transfery jako darowiznę.
Ma to znaczenie szczególnie dlatego, że osoby pozostające w związkach nieformalnych są dla ustawy podatkowej traktowane jak osoby obce – należą do III grupy podatkowej.
Przelewy między partnerami a podatek od darowizn – stanowisko NSA
Niech za przykład posłuży wyrok NSA z 11 marca 2016 r., sygn. II FSK 102/14 – sąd uznał, że przekazywanie pieniędzy partnerowi na cele inwestycyjne może zostać zakwalifikowane jako darowizna podlegająca podatkowi.
W relacjach nieformalnych znaczenie ma charakter przepływów finansowych i ich faktyczny cel. Granica pomiędzy wspólnym utrzymaniem a darowizną jest cienka i zależy od okoliczności faktycznych.
Dla przedsiębiorców jest to istotne, ponieważ ryzyka podatkowe mogą dotyczyć również sfery prywatnej i wpływać na ogólną ocenę sytuacji majątkowej.
W przypadku wątpliwości nasze biuro rachunkowe pomaga analizować skutki podatkowe nietypowych przepływów finansowych oraz ograniczać ryzyko błędnej kwalifikacji.
